روابط عمومی و برنامه ریزی

تهیه و گردآوری : ذبیح الله تجری غریب آبادی

منبع: کارگزار روابط عمومی

26 فروردین 1386

مقدمه

 انسانها با حركت در مسير تكامل و رشد عقلاني خود، به‌تدريج برضرورت برنامه‌ريزي در زندگي واقف شدند و آن را به منزله ابزاري در خدمت مديريت و رهبري نظامهاي اجتماعي، مورد توجه قرار دادند. سازمانها و موسسه‌هاي اداري امروز، به حدي
پيچيده شده‌اند كه بدون اقدام به برنامه‌ريزي‌هاي دقيق، امكان ادامه حيات ندارند. برنامه‌ريزي مستلزم آگاهي از فرصتها و تهديدهاي آتي و پيش‌بيني شيوة مواجهه با آنهاست برنامه ريزي از وظايف بسيار مهم مديران است و با ساير وظايف آنها نيز ارتباط دارد.

اگر نگرش مبتني بر برنامه‌ريزي به سراسر زندگي افراد تسري يابد، نوعي تعهد
به عمل بر مبناي تعقل و تفكر آينده‌نگر و عزم راسخ بر استمرار آن، ‌برايشان ايجاد مي‌شود. بعلاوه تحقق اهداف فردي و سازماني نيز مستلزم برنامه‌ريزي است.
به طوري كه حتي براي نيل به اهدافي بسيار جزئي و زودگذر نيز بايد برنامه‌ريزي شود.

در واقع نياز به برنامه‌ريزي از اين مسأله ناشي مي‌شود كه همه سازمانها با فعاليت‌
در محيطهای پويا، درصدد آنند كه منابع محدود خود را براي رفع نيازهاي متنوع
و رو به افزايش خود صرف كنند. یکی از این محیطها روابط عمومی است . زیرا
روابط عمومی در جریان تمام برنامه ریزیهای سازمانی نقش مهمی را عهده دارد چرا که هم در شناخت فرصتها و تهدیدها به برنامه ریزان کمک شایان توجهی را می نماید و هم با دسترسی به نیاز مخاطبان تلاش برنامه ریزان را به سمتی متمرکز می کند که برآورنده نیاز مخاطبان باشد و این امر خود زمینه ساز جنب منفعت برای سازمان خواهد بود.

 این مساله هم محقق نخواهد شد مگر با برنامه ریزی در روابط عمومی که مستلزم شناخت ازاهداف، ضرورتها، کارکردها و اقسام برنامه ریزی می باشد.

* تعریف برنامه ریزی

براي برنامه‌ريزي تعاريف متعددي ارائه شده است، به طوري كه گويا هر يك
از نظريه‌پردازان سعي كرده است با توجه به زمينه تخصصي خود آن را تعريف كند.
در اينجا چند مورد از تعاريف ارائه مي‌شود:

- تعيين هدف، و يافتن يا پيش بيني كردن راه تحقق آن.

- تصميم گيري در مورد اينكه چه كارهايي بايد انجام گيرد.

- تصور و طراحي وضعيت مطلوب، و يافتن و پيش بيني كردن راهها و وسايلي كه نيل به آن را ميسر مي‌سازد.

- طراحي عمليات براي تغيير يك شيء يا موضوع، بر مبناي الگوي پيش‌بيني شده

 - برنامه‌ريزي عبارت است از فرايندي داراي مراحل مشخص و به هم پيوسته براي توليد يك خروجي منسجم درقالب سيستمي هماهنگ ازتصميمات

- تعيين هدف و تبديل آن به نقشه كار و خط مشي و پيش‏بيني كيفيت اجراي عمليات
بر اساس نقشه و خط مشي تهيه شده براي رسيدن به هدف ِاز قبل تعيين شده

- نمایش منظم و با رعایت سلسله مراتب فعالیتهای مربوط به هم و مربوط به یک رشته تصمیمات منظم و مرتبط بر حسب دوره های زمانی مختلف

- مجموعه فعالیت های منظم و هماهنگ جهت رسیدن به یک یا چند هدف مشخص
و معیین.

- برنامه‌ريزي‌ فرايندي‌ پويا است‌ كه‌ با بكارگيري‌ منابع‌ علاوه‌بر استقرار نظم‌
در اجراي‌تصميمات‌، امكان‌ ارزشيابي‌ مستمر فعاليتهاي‌ انجام‌ شده‌ و بازخورد آنها
را فراهم‌مي‌كند .

 مفهوم‌ برنامه‌ريزي‌

برنامه‌ريزي‌ عملي‌ است‌ خردمندانه‌ و ارادي‌،در جهت‌ تعيين‌ سازماندهي‌ و زمان‌ بندي‌ مجموعه‌اقدامات‌ هماهنگ‌ و سازگاري‌ كه‌ مصمم‌ به‌ انجام‌آنها هستيم‌ با هدف‌ از پيش‌ تعيين‌ شده‌ در مدت‌ زمان‌ مشخص‌، بر اساس‌ منابع‌ بالقوه‌ و بالفعل‌ درمحيطي‌ دروني‌
و تحت‌ تأثير محيط بيروني‌ بااستفاده‌ از ابزار و فنون‌ مناسب‌ و لازم‌ براي‌برنامه‌ريزي‌ با توجه‌ به‌ منابع‌ مالي‌ موجود و ياقابل‌ دستيابي‌.

ضروت برنامه ریزی

برنامه‏ريزى، قبل از هر گونه اقدام، مسئله‏اى عقلى است و به تبيين و استدلال چندانى نياز ندارد و روشن است كه اقدام به هر كارى، بدون بررسى جوانب مختلف آن و قبل از برنامه‏ريزى لازم، بيان‏گر نقصان عقل يا عدم بهره‏گيرى مناسب از اين نعمت بزرگ الهى است و پيروزى و موفقيت در كار را نصيب انسان نخواهد كرد. فلسفه ی برنامه ریزی به عنوان یک نگرش و راه زندگی که متضمن تعهد به عمل بر مبنای اندیشه، تفکر و عزم راسخ به برنامه ریزی منظم و مداوم می باشد، بخش انفلاک ناپذیر مدیریت است؛ فرد
و سازمان برای رسیدن به اهداف خویش نیاز به برنامه ریزی دارند، بنابراین
برنامه ریزی، برای رسیدن به جزئیترین اهداف یک واقعیت انکار ناپذیر است. نیاز به برنامه ریزی از این واقعیت نشأت گرفته است .« همۀ نهادها در محیطی متحول فعالیت
می کنند .

اهداف برنامه ریزی

1ـ افزايش احتمال رسيدن به هدف،‌ از طريق تنظيم فعاليتها،

2ـ افزايش منفعت اقتصادي از طريق مقرون به صرفه ساختن عمليات،

3ـ متمركز شدن بر طرق دستيابي به مقاصد و اهداف، و احتراز از انحراف از مسير،

4 ـ مهيا ساختن ابزاري براي كنترل

مراحل برنامه‌ريزي

برنامه‌ريزي مستلزم طي مراحل متعددي است كه در اينجا، 12 مرحله از شناسايي مقتضيات موجود تا پي‌گيري پيشرفت كار مطرح شده‌اند:

1ـ شناسايي مقتضيات موجود (فرصتها و محدوديتها)

2ـ تعيين اهداف كوتاه مدت

3ـ كسب اطلاعات كامل دربارة فعاليتهاي ضروري:

4ـ طبقه‌بندي و تحليل اطلاعات

5ـ ارائه فرضيه‌هايي بر مبناي پيش بيني وضعيت آينده

6ـ بررسی گزینه ها و برنامه‌هاي جايگزين

7ـ ارزيابي گزینه های گوناگون

8ـ انتخاب گزینه مناسب

9 ـ تدوين برنامه‌هاي فرعي و پشتيباني

10- تنظيم توالي فعاليتها و جداول زماني

11 ـ بيان كردن برنامه‌ها در قالب ارقام بودجه و برنامه تخصيص منابع مالي

12 - ارزيابي ميزان پيشرفت كار

ویژگیهای برنامه ریزی

برنامه‌ريزي يك فرايند ذهني آگاهانه با خصوصيات زير است:

1ـ تشخيص يك نياز يا انعكاس يك انگيزه

2ـ جمع‌آوري اطلاعات

3ـ مرتبط ساختن اطلاعات و عقايد

4ـ تعريف اهداف

5ـ تأمين مقدمات

6ـ پيش‌بيني شرايط آينده

7ـ ساخت زنجيره‌هاي متفاوتي از اقدامات مبتني بر تصميمات متوالي

8ـ رتبه‌بندي و انتخاب گزينه‌ها

9ـ تعريف سياست

10ـ تعريف معيارهاي ارزيابي برنامه ریزی

انواع برنامه‌ريزي

الف – برنامه ریزی ‌از جنبه افق زماني

برنامه‌ريزي را مي‌توان از اين جنبه در قالب برنامه‌ريزي كوتاه مدت (برنامه ريزي عملياتي و تاكتيكي)، برنامه‌ريزي ميان مدت و برنامه ريزي بلند مدت دسته بندي نمود.

ب-  در تقسیم بندی دیگر برنامه ریزی به سه دسته تقسیم می شود: برنامه ریزی سالانه، درازمدت و استراتژیک را مورد اشاره قرار داده اند توجه به این تقسیم بندی
در هر سازمانی  به خصوص برای واحد روابط عمومی ضروری به نظر می رسد.

در برنامه ریزی سالیانه معمولاً وضعیت جاری سازمان، اهداف و استراتژی آن،
برنامه عملیاتی، بودجه و سیستم کنترلی برای یک سال مشخص می شود.

در برنامه ریزی درازمدت عوامل و نیروهای اصلی که بر فعالیتهای سازمان در طول سالهای آینده اثر می گذارد مشخص می شود. البته این برنامه ریزی همه ساله مجدداً بررسی و مطابق معیارهای روز تنظیم می شود. بعنوان مثال اگر چه در برنامه ریزی
 5 ساله برای پنج سال برنامه ریزی می شود اما هر سال برخی از موارد آن مطابق شرایط روز مورد بررسی مجدد قرار می گیرد. برنامه ریزی استراتژیک نیز عبارت است از فرآیند ایجاد همسویی استراتژیک بین اهداف سازمان، توانائیهای آن و فرصتهای متغیر محیط. این هدف را برنامه ریزی استراتژیک در سایه رسالت روشن سازمان، اهداف مشخص و استراتژیهای هماهنگ سازمان تحقق می بخشد.

برای کسب توفیق در این برنامه ریزی بایستی رسالت سازمان به طور شفاف بیان گردد، مخاطبان سازمان شناسایی شوند و ارزشهای حاکم بر مخاطبان مورد کندوکاو
قرار گیرد.

با یک بررسی اجمالی مشخص می شود که اگر چه این برنامه ریزیها در عرض هم هستند اما تنظیم و اجرای درست دو برنامه ریزی سالانه و دراز مدت شرط لازم برای طرح و اجرای برنامه ریزی استراتژیک می باشد و از سوی دیگر شفاف عمل کردن
در برنامه ریزی استراتژیک دست اندرکاران را در اجرا و تنظیم درست و منطبق
بر سیاستهای سازمان در برنامه ریزیهای سالانه و درازمدت یاری خواهد نمود و کار برنامه ریزان را تسهیل می کند.

ضرورت برنامه ریزی در روابط عمومی

نیاز به شناخت و درک متقابل به منظور تسریع دردستیابی به مقاصد و اهداف ، امروزه درسازمانها و ادارات به عنوان یک اصل اساسی درمدیریت پذیرفته شده است.این ارتباط که ازآن به عنوان روابط عمومی یاد می شود یکی ازمهمترین و با ارزش‎ترین عوامل موثر در سرنوشت هرموسسه وگروه محسوب می گردد.و از سویی  تمامی فعالان جامعه دربخشهای مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و . . . جویای روابط عمومی هایی هستند که آنان را درطراحی روشهای معقول و تعیین خط مشی های مرتبط با آینده یاری دهند. امامتاسفانه وجود سوء تعابیر و یا عدم آگاهی وشناخت کافی ازوظایف وحیطه عملیاتی و یا عدم شناخت ازتوانمندیهای تخصصی روابط عمومی درابعاد درون سازمانی وبرون سازمانی باعث شده روابط عمومی ها  با موانع جدی ومتعددی روبرو شوند که این مساله حاکی از  نبود برنامه ریزی در روابط عمومی سازمانها است.

زیرا یکی از ارکان روابط عمومی، برنامه ریزی است. روزمرگی و کار را به دست زمان سپردن نمود روابط عمومی ناکارآمد است اگربخواهیم یک روابط عمومی کار آمد
با ایفای نقش کلیدی در سازمان داشته باشیم  باید برنامه ریزی سر لوحه  کارمان
قرار گیرد آن وقت است که روابط عمومی می تواند با سازماندهی مناسب تشکیلاتی
و مدیریت علمی در قالب برنامه عمل مشخص، ضمن رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای روابط عمومی و ارائه اطلاعات مشاوره‌ای به مدیریت سازمان برای نفوذ در افکار عمومی و هدایت آن، افزون بر برنامه ریزی ویژه برای رهبران فکری، به شکل اصولی رسانه‌ها را در خدمت گرفته و به اصل اطلاع‌ یابی اهمیت ویژه داده و از طرفی با توسعه فعالیتهای افکارسنجی و ارتباطات مردمی و تولید فرآورده‌های فرهنگی سعی دارد جریان مبادله پیام بین سازمان و مخاطب را دو سویه کرده و بازخورد لازم را در جریان ارتباطی خود با مخاطبان در ابعاد درون سازمانی، ملی و بین‌المللی ایجاد کرده و ازاین طریق آثارکلان و تاثیرگذارمثبت،در سطح سازمان و برنامه‌های توسعه ملی ایجاد کند.

برنامه ریزی در روابط عمومی

اگر بخواهیم کار برنامه ریزی در روابط عمومی شروع کنیم  با این تعریف کارمان را آغاز می کنیم: روابط عمومی مجموعه ای  از تلاشها و اقدامات آگاهانه و برنامه ریزی شده و سنجیده به منظور استقرار و کسب تفاهم متقابل بین یک سازمان و گروههای مورد نظر آن سازمان به شمار می رود.اما آیا واقعا"در روابط عمومی های ما
برنامه ریزی به معنای واقعی کلمه وجود دارد. آیا کارهای روز مره ای که در
روابط عمومی ها انجام می شود  با برنامه قبلی است .و اگر هدفمند و با برنامه است با توجه به تمام فرایند برنامه ریزی است یا بطور سنتی و  بهتر بگویم هیئتی  کارها انجام می شود زیرا برنامه روابط عمومی طرح مدونی است که خطوط کلی فعالیتهای گوناگونی را که برای مخاطب قصد انجام آن می باشد مشخص می کند. این برنامه هر یک از اقدامات منفرد روابط عمومی از قبیل نوشتن یک اطلاعیه خبری، آماده کردن متن یک سخنرانی، تهیه یک گزارش و نظایر آن را می تواند در خود جای دهد. یک برنامه
روابط عمومی می تواند اقداماتی را که در طول یک سال برای مخاطب صورت خواهد گرفت در برگیرد یا به پروژه خاصی که زمان معینی به آن اختصاص یافته است مربوط شود. این برنامه به هر صورتی که باشد تسلسلی منطقی که در جای خود هدف یا منطق گسترده ای را پشتیبانی می کند، برقرار می سازد. بنابراین برنامه روابط عمومی طراح اجرایی یک عملیات و نیز توجیه و توضیح ارزشهای این عملیات است، چه این عملیات به هدفهای کوتاه مدت روابط عمومی مربوط شود و چه به هدفهای درازمدت.

پس باید نتیجه گرفت هر جا که سازمان به نوعی با مخاطبان بیرونی سر و کار دارد
و قصد اقدام برای آنان را دارد نگاه اول برنامه ریزان باید به روابط عمومی باشد تا بتوانند اطلاعات لازمه را از روابط عمومی اخذ نمایند که ا ین مساله تاکنون درنظام اداری ایران  مورد بی مهری قرار گرفته است زیرا در ساختار نظام اداری درایران، بهانه های بسیاری برای پرهیز از کار برنامه ای پیش روی مدیران اجرایی به ویژه مدیران
روابط عمومی می نهد. شماری از این عوامل به قرار زیر است:

1- فرآیند کار برنامه ای، بیش از هرچیز برشناخت عمیق از مسایل و مشکلات سازمان تکیه دارد. مسأله شناسی و مسأله یابی مهم ترین رکن این فرآیند و حاصل کار مداوم، تجربه و دانش لازم است. حاشیه ناامن شغلی درحوزه مدیریت روابط عمومی و تغییر پیاپی مدیران این عرصه با روح کار برنامه ای منافات دارد.

2- شکاف میان انتظارات افکار عمومی و مدیران ارشد سازمان ها و دستگاهها
از روابط عمومی، گسل پرلرزه و بحران خیزی بنا نهاده و پیکره روابط عمومی را در
فعالیت های روزمره گرفتار ساخته است. این امر فرصت برنامه ریزی و برنامه ای فکر کردن را سلب می کند.

3- جایگاه تعریف نشده روابط عمومی ها درساختار سازمانی، باعث ناتوانی و نارسایی مدیران این حوزه در به کارگیری تمامی عواملی می شود که درحل مشکلات و مسائل سازمان مؤثرند. این امر مانع از جامع نگری لازم درفرآیندهای کار برنامه ای می شود.
4- نظام اطلاع رسانی کشور به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای روابط عمومی، بستری ناهموار وغیرشفاف دارد. رسانه ها به عنوان مهم ترین محورهای این نظام،
الزاماً ازمعیارهای حرفه ای معمول در جهان تبعیت نمی کنند و بخش و سهم عمده ای
از فعالیت های روابط عمومی صرف درک پیچیدگی و رفتار با آنان می شود. این امر
در فرآیندهای کار برنامه ای تأثیرات بسیار سویی دارد.

این نکات اگر چه حاکی از دشواری های انجام فرآیند کار برنامه ای است اما نه تنها آن را غیرممکن نمی سازد، بلکه مسؤولیت بیشتر مدیران روابط عمومی را یادآوری می کند زیرا اولاً مدیر روابط عمومی به عنوان مشاور یا بازوی مشورتی سازمان می تواند نقش مؤثری درتصمیم سازی ها ایفا کند و این تأثیر به ویژه درحوزه " مسأله شناسی"
و ارایه راهبرد نمود می یابد.

درثانی فرآیند کار برنامه ای بیش از هرچیز بر" نگرش" و "برنامه ریزی" استوار است. این دوعنصر می توانند متناسب با ویژگی های هر برنامه و فعالیت روابط عمومی تعریف شود. درواقع کار برنامه ای " نگرش سیستماتیک" به موضوعات و مسایل است که به مدیر کمک می کند تا دریابد درحل مسأله، ازکجا آغاز و به کجا ختم نماید و این مسیر چگونه باید طی شود اندیشیدن به "چیستی" و " چگونگی مسأله"، بی تردید حل نیمی
از آن است ولو آن که ظرف زمان کوتاه و ابزارهای لازم دراختیار نباشد.و بالاخره آنکه فرآیند کار برنامه ای درواقع تثبیت جایگاه مدیریتی روابط عمومی وتغییر کارکرد آن
از "مجری" به " استراتژیست" است.

پس اگر روابط عمومی بخواهد دارای نقش اساسی در روند تصمیم گیریهای سازمان باشد وجایگاه خود را حفظ نماید باید  متحول و پویا باشد واین مساله محقق نخواهد شد مگر با برنامه ریزی و کار برنامه ای .

هفت گام اساسی در برنامه های روابط عمومی

 برنامه هاي روابط عمومي زماني با موفقيت روبرو مي شود كه 7 گام اساسي را طي كند. برخي از گامها اساسي هستند و بايد حتما مورد توجه قرار گيرند برخي نيز زياد مهم نيستند. اين گامها به شرح ذيل معرفي مي شوند:

1ـ تثبيت نقش ويژه روابط عمومي در سازمان

اين مرحله اساسي ترين و بديهي ترين مرحله در فرايند اطلاع رساني موفق است. هدايت و مديريت افكار عمومي بايستي به عنوان يكي از كاركردهاي اساسي به روابط عمومي سپرده شود. روابط عمومي بايستي از موقعيت مناسب حرفه اي برخوردار شود
و همان جايگاهي را كه نشريات و روزنامه ها و روابط عمومي سازماني در توسعه ايفا مي كنند داشته باشد. لذا در برنامه هاي توسعه مورد توجه ويژه قرار گيرد. اعضاي روابط عمومي بايستي از مهارتهاي ارتباطات و انگيزه لازم برخوردار باشند. امروزه کارکرد روابط عمومی به طور گسترده ای در عرصه های مختلف جامعه و سازمان ها به جایگاه کلیدی تبدیل شده است و این به سبب توجه جهانی به روابط عمومی است.

باید اذعان داشت سازمان ها و شرکت های که از روابط عمومی درک دست و کاملی دارند نسبت به سایرین از مزیت رقابت بیشتری در سطح ملی و بین المللی برخوردارند. آن هایی که به ارتباطات قوی و حرفه ای و سرمایه گذاری در این امر می اندیشند همواره اعتبارشان در عرصه رقابت های جهانی پابرجاست و خواهد درخشید و به نظر می رسد این ارتباطات قوی در سایه روابط عمومی توانا و هوشمند و مدرن صورت می گیرد.

این نشان دهنده نقش روابط عمومی است که در اجرا وظیفه خطیر سیاست گذاری،
برنامه ریزی و عملکردی و دست یابی به هدفها و ارزیابی میزان توفیق یا عدم توفیق آن را بدنبال دارد . دست یابی به چنان نقشی ، سازمان متشکلی را طلب می کند تا بدرستی جایگاه روابط عمومی را تشخیص داده و از آن حمایت کند .

این حمایت در قالب اعتماد می تواند کارساز تر شود . چرا که در سایه اعتماد مدیران سطح بالا ، اقتدار روابط عمومی تثبیت می شود . حمایت های دیگر نظیر حمایت مادی
و انسانی نیز در سایه اعتماد و اقتدار حاصل می شود .

 به سخن دیگر روابط عمومی دوشادوش سازمان حرکت نموده و هرگز در تقابل آن نخواهد بود. بر همین مبناست که گفته می شود روابط عمومی فرصت است نه تهدید
و اقتدار آن بر قدرت سازمان می افزاید و مدیران را سر افراز تر می کند .

زمانی که تصمیم گرفته میشود یک روابط عمومی فعال داشته باشیم ؛ و به آن اقتدار
و ابتکار عمل بدهیم ، تا بتواند منافع سازمان را تشخیص داده و در جامعه آن را مطرح نماید ، بناچارباید به دنبال افرادی بگردیم که جدا از داشتن اعتماد کامل به آنها
از تخصص و توانایی علمی  لازم برخوردار باشند زیرا نبودن افراد متخصص
در روابط عمومی سبب منحرف شدن روابط عمومی از مسیر اصلی و و چارچوبهای یک روابط عمومی و جایگزینی مصلحت اندیشی در مسیر فعالیت شده خواهد شد.
این انحراف، در سایه خواستهای مدیران ، نداشتن تخصص فردی، نداشتن تجربه
و آگاهی در زمینه های روابط عمومی ، بیشتر از همه مصلحت اندیشی، بروز نموده
و عملا اینگونه افراد، منابع  اعم از مادی و انسانی را به هدر می دهند.

علاوه بر هدر رفتن منابع و انرژی های انسانی و عدم دست یابی به اهداف سازمانی، طرز تلقی و تعاریف روابط عمومی در اذهان سطوح مدیران را نیز تحت تاثیر قرار داده
و آنها را به مرور به عملیات غیر علمی و غیر حرفه ای در زمینه روابط عمومی ذهنیت
 می دهد. بطوری که تلقی آنان از یک روابط عمومی ، برآورده شدن خواسته های مدیران و اطاعت از دستوراتشان است که گاهی تا حد یک منشی گری یا اداره کننده دفتر یک مدیر، این جایگاه سقوط می کند و عملا روابط عمومی عامل اجرای دستورات مدیران شده و دیدگاههای آنان را به مرحله اجرا درآورده و یا در مسیری حرکت
می کنند که حسب شناختی که دارند، در جهت خوشایند مدیران باشد . بنابراین موضوع سازمان بتدریج فراموش شده، و موضوع خواست فردی جایگزین آن می شود.
بدیهی است کسانیکه مسئولیت هدایت روابط عمومی را عهده دارند ، کوله باری
از مسئولیتهای اجتماعی در مقابل مردم، سازمان، مدیران، رسانه ها، رقبا و ... را بر دوش دارند و چنانچه به این مسئولیتها تنها از دریچه تامین نظر مدیران ارشد توجه شود
از مسئولیت خطیر جایگاه روابط عمومی در سازمان فاصله دارند .

و این اتفاقی است که در سازمانها به طور مرتب جریان دارد و ارزیابی مدیریان ارشد سازمان از فعالیتهای روابط عمومی خود متاثر از اطاعت پذیری آنان از دستورات وی
و یا تامین نظریاتشان است .

2ـ تعيين اهداف روابط عمومي

به چه نتيجه اي مي خواهيد برسيد؟ اهداف سازماني شما چيست؟ اهداف روابط عمومی چیست؟

انتخاب با شماست. شما مي توانيد اهدافتان را هرچقدر كه مي خواهيد آرماني در نظر بگيريد. كليد ارائه كار شما در يك مسئوليت حفظ شور و نشاط و انگيزه بالا است.
در اهداف خود اغراق نكنيد زيرا بزرگ نمايي در  اهداف باعث مي شود ريشه هاي تعهد
و انگيزه خشك شود و انرژي مثبتي كه جهت دستيابي به اهداف آرماني در حين كار ايجاد مي شود به راحتي از بين برود. . هدفهایی که بتواند پیام روابط عمومی را به بهترین شیوه به مخاطب عرضه کند و نتیجه بخش واقع گردد. "کوهن" یکی از مدرسان روابط عمومی معتقد است هدفهای روابط عمومی با توجه به ماهیت برنامه می تواند بسیار خاص و مشخص و یا عمومی و کلی باشد، اما برنامه از هر نوع که باشد، اهداف به درستی و براساس شناخت تعیین می شود، در غیر این صورت، طرح ریزی برنامه براساس اهداف نادرست و یا نامناسب باعث اتلاف وقت و بودجه سازمان خواهد شد.
تعیین اهداف درست با شناخت مخاطب از جمیع جهات بی ارتباط نیست. وقتی شناسایی مخاطب به درستی انجام شود تعیین اهداف برنامه روابط عمومی نیز بیشتر قرین به صحت خواهد بود. در طرح ریزی اهداف، بایستی از بلند پروازی و در نظر گرفتن اهداف غیر قابل تحقق پرهیز نمود و مبتنی بر واقعیات درون سازمانی و برون سازمانی
به اهداف برنامه اندیشید. البته گاهی اوقات اهداف بسیار خوبی مدنظر قرار می گیرد
اما امکانات سازمان و یا سایر مسایل درون سازمانی مانع از تحقق آن می شود. در این قبیل موارد، به ویژه اگر قابلیت های سازمان اجازه اجرای آن هدف را نمی دهد ناگزیر باید آن هدف یا اهداف کنار گذاشته شود و یا اصلاح گردد.

گاهی اوقات پیش می آید که هدف روابط عمومی با هدف سازمان یکی انگاشته می شود که در این مورد هم ممکن است صدمات جبران ناپذیری وارد شود. مثلاً چند سال پیش شرکت کوکاکولا هدف سازمان را بر فروش محصول نو با طعم جدید متمرکز کرده بود و روابط عمومی این شرکت نیز براساس همین هدف برنامه تبلیغی خود را اجرا کرد
در حالی که تشخیص نمی داد مردم آمریکا از نظر عاطفی، دلبسته طعم سنتی و قدیمی کوکاکولا هستند. در این مورد هدف روابط عمومی باید ترغیب مردم به مطلوب بودن تغییر مزه نوشابه می بود نه آن که اظهار دارد کوکای جدید بهتر از قدیمی است.

نکته آخر در مورد اهداف برنامه این است که معمولاً در برنامه ها دو گونه اهداف پیگیری می شود یکی اهداف پنهان که اعلام نمی شود و دیگری اهداف آشکار که به اطلاع عموم می رسد. در طرح ریزی اهداف لازم است فهرستی از تمام اهداف اعلام شده و اعلام نشده تهیه گردد تا در مرحله تدوین برنامه با مراجعه به آنها تصمیم های بعدی اتخاذ کرد. بهترين روش براي مشخص كردن اهداف روابط عمومي برگزاري جلسات
طوفان فكري است. نظرات اعضا جلسه بر روي تخته فهرست شوند. جلسات
طوفان فكري به روابط عمومي اين امكان را مي دهد كه اهداف خود را مطابق با نظرات تمام اعضا تطابق داده و در جهت توسعه اهداف متناسب با سليقه هاي گوناگون گام بردارد.

3ـ مشخص كردن نيازها و علايق مخاطبان

سازمان شما علاقمند است پيامهاي آن به دست چه كساني برسد؟ جواب اين سوال
در سازمانهاي مختلف تفاوت مي كند. اما آنچه مهم است علايق و نيازهاي كاركنان
در سازمان، مخاطبان بالقوه، جامعه نيازمند به اطلاعات علمي كتابخانه اي ، دانشگاهيان، انجمن هاي صنفي و تشكلهاي حرفه اي مرتبط با سازمان و رسانه هاي گروهي از جمله مخاطبان هستند كه اهداف، نيازها و علايق آنها در ارتباط با سازمان بايستي مشخص شود. با شناخت علمی مخاطب نیازها ویژگی ها گرایش ها و تمایلات مخاطب
وبه طور کلی دستیابی به یک تحلیل جامعه شناسانه و روانشناسانه از اوست که چراغی روشن فرا راه روابط عمومی نهاده شده و گام نخست برای کار عملی منظم
و برنامه ریزی شده در روابط عمومی برداشته شود چرا که بر اساس نظریه هدف گیری مخاطب کار ارتباطی که بدون ارزیابی نظر مخاطبان صورت می گیرد شبیه وضعیت کسی است که بخواهد با امید به شکار پرنده به سوی آسمان بیکران مسلسل بگشاید.

طبفه بندی مخاطبان یکی از مهمترین اقدامات برایی شناخت کافی و لازم از مخاطبان است مخاطبان را بر اساس معیارهای مختلفی میتوان طبقه بندی کرد از نظر کمیت آنان
را می توان به مخاطبان عام وخاص طبقه بندی کرد از نظر موضع گیری در پیام
به مخاطبان موافق و مخالف از نظر نوع برخورد در قبال پیام به مخاطبان فعال و منفعل از نظر ظهور و بروز به مخاطبان بالقوه و بالفعل و از نظر ارتباط با سازمان به مخاطبان درون سازمانی و برون سازمانی تقسیم کرد .

4ـ تعيين پيامهاي روابط عمومي

پيام شما چيست؟ شما مي خواهيد چه چيزي را به مخاطبان خود بفهمانيد؟ در هر حال پيامها در موقعيتها و سازمانهاي مختلف با هم تفاوت دارند.در برنامه هاي روابط عمومي پس از ترسیم اهداف و شناسایی مخاطب مربوطه باید پیام یا پیامهای جداگانه ای را برای هر هدف مشخص ساخت که این پیام ها براساس اهداف کوتاه مدت یا بلند مدت
روابط عمومی متفاوتند.

پیامهایی که به منظور بیان اهداف روابط عمومی در نظر گرفته می شود باید به صورت صریح و یا غیرصریح در ذهن برنامه ریز مطرح باشد. این پیامها باید از چنان کلیتی برخوردار باشد که همه جنبه های برنامه ها را شامل شود ولی در عین حال باید قابل تجزیه هم باشند به نحوی که در صورت لزوم بتوان آنها را به پیامهای فرعی دیگری برای جلب مخاطبان و یا اشاره به مسایل ویژه ای تبدیل کرد. مثلاً یک شعار تبلیغاتی مربوط به ایمنی خودرو ممکن است بر این پیام که «خودروها می توانند اسلحه باشند، خودرویتان را ایمن کنید، مبتنی باشد یا در مورد ایمنی راننده خودرو می توان به وی توصیه لازم را ارایه داد ولی برای پشتیبانی از این پیام می توان از پیامهای فرعی مانند «کمربند ایمنی را به کار برید» استفاده کرد. یا به کودکان گفت:«از والدین خود بخواهید
از کمربند ایمنی استفاده کنند»

شیوه های اجرای پیام استراتژیک نیز نکته مهمی است که باید مدنظر قرار گیرد، این که آیا پیام باید از طریق گزارشهای رسانه ای، یا برپایی مراسم ویژه، سرمایه گذاری مشترک در طرحهای هنری و اجتماعی یا از طریق دیگری رسانده شود، در این بخش باید نسبت به آن اقدام کرد و در این فصل از برنامه ریزی این شیوه ها و راهکارها
را ارایه داد.

همچنین پیامها می توانند در قالب تبلیغات وسیع ارایه شوند یا از طریق نماد و علامت مشخص به مخاطب منتقل گردد. در طراحی پیامها، توجه به نوع نگرش مخاطب و نیز زمینه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نقش بسزایی دارد. بنابراین در زمان پیام سازی بررسی مجدد مخاطب ضروری خواهد بود

5ـ تدوين استراتژي اطلاع رساني

استراتژيها و راهبردها عنصر كليدي برنامه شما هستند. استراتژي ها شما را در يافتن علايق مخاطبان شما و انتقال پيام به آنها كمك مي كند. به نحوي كه اساس برنامه
روابط عمومي به شمار مي رود. به طور خلاصه مي توان فهرستي از استراتژيهاي يك برنامه روابط عمومي را به شرح ذيل برشمرد:

الف) توسعه مستمر اطلاعات روابط عمومي

ب) استفاده از طيف گسترده رسانه هاي گروهي براي انتقال پيام

ج) تبليغ و ترفيع موقعيت سازمان به عنوان يك منبع سازمان مفيد اجتماعي
و مسئوليت پذير در جامعه

د) برقراري و توسعه ارتباط با رسانه ها

ه) معرفي جايگاه و موقعيت سازمان به عنوان يكي از ...(متناسب با سازمان مربوطه تفاوت دارد)

و) هماهنگي بيشتر با ساير اعضاي کلیدی سازمان

6- مطابقت برنامه ها با جدول زمانبندي شده يا شرايط مردم

براي ايفاي نقش موثر به عنوان يك روابط عمومي متعهد، شما بايد بدانيد كه در واحد تان چه چيزي مايه رضايتمندي است.؟ هنگام صحبت كردن از جايگاه روابط عمومي، اغلب
از اين موضوع   گله مندند كه من نمي دانستم اين رويداد برنامه ريزي شده بود!

دو اشتباه بزرگ كه در برنامه ريزي هاي روابط عمومي ها به چشم مي خورد اين است كه نمي دانند چگونه مسئوليتهاي محوله برنامه ريزي شده است وديگر اينكه وقت زيادي جهت اجراي برنامه ها در اختيار ندارند.

مدير روابط عمومي جهت دستيابي به موفقيت در برنامه هاي اطلاع رساني بايستي
در برقراري ارتباط موفق باشد. بررسی ،پرس و جو و تحقیق  كند. شما نيز بايد بدانيد چه چيزي برنامه‎ريزي شده و چه رويدادهايي در انتظار است. بعد از اينكه اطلاعات لازم
را كسب كرديد، بايستي اعتبار و قابليت لازم را براي دسترسي به اطلاعاتي كه مورد نياز عمليات شماست ايجاد كنيد. در جهت كسب اعتبار و احترام براي روابط عمومي همراه
با تمامي موقعيتها و امتيازاتي كه مي تواند به آن دست پيدا كند، كوشا باشيد.

شما بايد در پي گسترش حرفه‎اي جايگاه روابط عمومي باشيد، تا جايي كه همه بگويند:
ما به كمك شما جهت ارتقا موقعيت و اعتبار فلان طرح يا پروژه نيازمنديم. چنين موقعيتي زماني محقق مي‎شود كه هيئت مديره  و مقامات ارشد سازمان خود را در قبال
روابط عمومي متعهد بدانند.

7- تدوين برنامه مكتوب و زمانبندي شده

يك برنامه مكتوب با يك جدول زمانبندي شده تكميل مي‎شود. بهترين برنامه‎ها، برنامه‎هاي سالانه هستند كه به شما به طور موثري محدوديتها را نشان مي‎دهند.

معیارهای تدوین  برنامه روابط عمومی

 پروژه فعاليت روابط عمومي بايستي داراي معيارها و محورهاي ذيل باشد:
1- مقدمه (يا استدلال)

اين بخش شامل بررسي پيشينه نوع كار و مخاطبان مطلوب آن مي شود. در اين مقدمه مي توان به مسائل روابط عمومي و اموري كه پيرامون موضوع تحت مطالعه قرار دارد پرداخت. مقدمه بايد حداكثر حدود دو پاراگراف باشد.

2- اهداف پروژه

در اين قسمت هدف هايي كه برنامه يا پروژه براي دستيابي به آنها تنظيم و اجرا
مي شود، بيايد. معمولا هدفها فهرست وار با شماره و يا حروف الفبا مشخص
و از يكديگر جدا مي شوند.

3- روشهاي اجرايي

در اين بخش مشخصات كلي ابزارهايي بيان مي شود كه براي رساندن پيام دلخواه به همه مخاطبان به منظور رسيدن به هدفهاي پروژه يا برنامه ارائه شده، لازم است.
برخي از ابزارها عبارتند از:

الف) فعاليت رسانه اي                     ر) طرحهاي مشاركتي

ب) انتشاراتي                               ز) پژوهش

ج) تبليغاتي                                  د) آموزش

ح) برگزاري مراسم                        ذ) ساير ابزارها

هنگامي كه يكي يا چند ابزار براي اجراي پروژه ها در نظر گرفته شد بايستي زير مجموعه هاي آن ابزار و جزئياتي كه در اجراي برنامه ها دخيل است ذكر شود تا دليل استفاده از آن به درستي توجيه شود.- بايستي توضيح داده شود كه اين روشها
و ابزارهاي ارتباطي چگونه در اجراي برنامه و پروژه كاربرد دارند و ابزارها بايد به دقت انتخاب شوند تا قادر باشند پيام دلخواه روابط عمومي را به درستي و به طوركامل منتقل كنند.

ابزارهاي انتخاب بايستي با چارچوب زماني كه در اختيار است سازگار باشند. تنظیم اهداف و پیامها و داشتن استراتژی خوب، فقط یک نقطه شروع برای موفقیت است اما اگر یک استراتژی بسیار خوب و درخشان به نحو مطلوب اجرا نشود، نتیجه مطلوبی نخواهد داشت. اجراکردن برنامه عبارت است از فرایند تبدیل برنامه ها و استراتژیها به عملیات اجرایی مناسب، جهت تحقق اهداف استراتژیک سازمان، در جریان این فرایند بودجه مخصوص به اجرای هر برنامه را باید تعیین کرد، عوامل اجرایی برنامه و شیوه های اجرای آن نیز از اهمیت زیادی برخوردارند. مدت زمان اجرای برنامه نیز در این مرحله تعیین می شود تا در زمان اجرا بر اساس جدول زمان بندی بتوان کار را دنبال کرد.
ناگفته نماند اجراکردن برنامه کار آسانی نیست و اغلب افراد در این مرحله دچار مشکلاتی می شوند که می تواند علل مختلفی داشته باشد. گاه پیش می آید که برنامه روابط عمومی براساس یک برنامه ریزی انتزاعی صورت گرفته و یا این که در مرحله آغازین تحقق (مخاطب شناسی) دقت چندانی صورت نگرفته باشد. از موارد دیگر عدم موفقیت یک برنامه می توان به مصالحه بین اهداف کوتاه و درازمدت اشاره کرد. بسیاری از مواقع و البته برخی از روابط عمومی ها به دلیل آن که ثبات شغلی واحدی ندارند معمولاً به جای دنبال کردن اهداف درازمدت به اهداف کوتاه مدت می اندیشند و تلاش
می کنند خود را در این عرصه موفق جلوه دهند.

در بسیاری از کشورها روابط عمومی ها اجرای برنامه های کلان خود را به بنگاههای روابط عمومی می سپارند. در کشور ما نیز مؤسسه های نوپایی برای اجرای برخی برنامه های روابط عمومی شکل گرفته اند اما اکتفا کردن به این سازمانها و کار را به طور کامل به آنها سپردن خطا به نظر می رسد. آنها ممکن است در زمینه مخاطب شناسی(البته به طور عام) توفیقی نسبی حاصل کرده باشند، اما شناسایی مخاطبان خاص سازمان، تعیین اهداف و خط مشی های برنامه برعهده روابط عمومی هر سازمان است. در عین حال اجرای برنامه توسط این مؤسسات باید با نظارت کامل روابط عمومی صورت گیرد.

4- ارزيابي

بهتر است نوع شيوه اي را كه در اندازه گيري تاثيرگذاري پروژه به كار خواهيد برد،
از قبل تعيين كنيد. برخی از شیوه هایی که در مخاطب شناسی نيز به كار مي آيد
در ارزیابی برنامه روابط عمومي نیز کار برد دارند. در مراحل آغازین برنامه، اگر به سراغ مخاطب و نیازهای او مي رويم، در مرحله ارزیابی نیز باید وضعیت قبلی و فعلی مخاطبان را بررسی کنیم و میزان پاسخ به نیاز آنان را مورد ارزیابی قرار دهیم. همچنین ممکن است بخشی از نیازهای قبلی وی را پاسخ داده باشیم اما در زمان اجرا، نیازهای جدیدی ظهور پیدا کند که مسلماً با ارزیابی پیاپی می توان در جهت رفع نیازهای جدید نیز برنامه ریزی کرد.

سنجش بازخوردها و به ویژه دستیابی به بازخوردهای مثبت از نکات فرح بخش
در اجرای یک برنامه روابط عمومی که ویژگی عمده آن، در نظر داشتن منافع و مصالح سازمان و مخاطب هست، می باشد. در اینجاست که به کار گرفتن ترفندهای تقلب آمیز
به منظور زیبا جلوه دادن زشتیها یا غلط جلوه دادن آنچه وجود دارد رنگ می بازد
و روابط عمومی به عنوان واسطه مورد اعتماد مخاطب و سازمان نقش خود را ایفا می کند .

5- نتيجه

خلاصه برنامه و پروژه، چكيده استدلالها و امتيازات پروژه در اين بخش آورده مي شود.

6- مجريان طرح و پروژه

در اين قسمت بايستي اطلاعات كلي در مورد گروه كارگزار كه مامور اجراي برنامه
و پروژه هستند آورده مي شود.

7-  جدول زمان بندي

وجود جدول زمان بندي معمولا در اقدامات و برنامه هاي گسترده و يا هنگامي كه زمان برنامه يا پروژه اهميت زيادي در تاثير گذاري آن دارد، مفيد است. تفكيك و تقسيم‎بندي فعاليتها برحسب اولويت‎هاي زماني حسب امكانات موجود و ضوابط فني از اصول  اوليه مديريت اجرايي مي‎باشد. انجام فعاليت‎هاي فرهنگي و اجتماعي وقتي اثربخش خواهند بود كه علاوه بر هدفمداري به پارامتر مهم زمان توجه ويژه داشته باشيم.

چنانچه در اصول اوليه طراحي و برنامه‎ريزي به انجام هر كدام از فعاليت‎ها در زمان خاص خود توجه نشود اثرگذاري لازم را نداشته و يا بدليل عدم سازگاري با ديگر فعاليت‎هاي انجام شده اثرگذاري كمتري خواهند داشت. لذا توجه به مديريت زمان
و كنترل و نظارت در اجراي دقيق هر كدام از فعاليت‎ها براي رسيدن به اهداف موردنظر به ما اين امكان را خواهد داد تا با توان لازم نسبت به انجام هر پروژه در زمان مقرر دقت بيشتري داشته باشيم.

شيوه‎نامه استفاده از جدول زمانبندي فعاليتها از اين قرار است  كه براي پروژه‎هاي مختلف فعاليتهاي تحت پوشش تفكيك و نامگذاري مي‎شود. طبيعتاً در اين تقسيم‏بندي اولويت‎هاي زماني مهمترين ملاك مي‎باشد.

به عنوان مثال چنانچه پروژه 1 به 5 فعاليت تقسيم شود ابتدا بايد فعاليتي انجام شود كه به فعاليت ماقبل خود وابستگي نداشته باشد و چنانچه چند فعاليت هيچكدام به همديگر وابستگي نداشته باشند بايد فعاليتي انجام شود كه مهمتر است. گاهاً ممكن است انجام فعاليت‎ها به همديگر وابستگي نداشته باشند و ممكن به پارامترهاي ديگري از جمله مسائل و سياستهاي كلي وزارتخانه و يا عوامل ديگري وابستگي داشته باشد. مثلاً چنانچه
قرار باشد عمليات فيلمبرداري از مناظر طبيعي و يا كشاورزي انجام گيرد بايد در زماني طراحي شود كه كمترين اتلاف وقت را داشته باشيم و مسائلي اقليمي، هواشناسي و... در نظر گرفته شود.

لذا ابتدا بايد در طراحي زمانبندي هر كدام از پروژه‎ها، كارشناسان موضوعي فعاليت ‎هاي مختلف را با ديدگاههاي كارشناسي و فني بهترين زمان براي انجام بهينه آن فعاليت را با ذكر وابستگي‎هاي فني مشخص، سپس زمان بهينه را براي اجراي آن در جدول پيوست مشخص نمايند.

8- بودجه

بودجه برنامه و يا پروژه روابط عمومي مي تواند شامل جزئيات و ريز ارقام و يا ارزيابي كلي هزينه ها باشد كه بستگي به ماهيت برنامه دارد.

9- پيوست

اين بخش شامل اسناد تاييد كننده اي از قبيل يافته هاي تحقيقاتي، مقالات و يا سوابق اقدامات گذشته است كه نكات مندرج در برنامه را روشن مي كند.در نهايت، براي ارائه مطلوب پروژه فعاليت در قالب يك برنامه مشخص بهتر است كه صفحه عنوان
و فهرست مندرجات نيز در ابتداي كار آورده شود.

شرایط توفیق برنامه

به طور کلی برای توفیق کامل یک برنامه ارتباطی و  برنامه  عمل روابط  عمومی مناسب ، وجود چهار شرط لازم است

1- بهره مندی از مبانی نظری و منطق قوی :تامین این شرط باعث می شود برنامه دچار شکست و ناکامی نشود ودر کلیه مراحل برنامه ریزی  روشها و راه حل های انتخابی درست انتخاب شوند

2- توجه به اصول مهندسی برنامه: منظور از اصول مهندسی برنامه انتخاب وسایل ارتباطی مناسب بای نیل به اهداف برنامه و بازرسی مستمر بر پیشرفت برنامه
و ایجارد تغییرات احتمالی در برنامه است

3- آموزش : آموزش از جمله ابزارهایی است که ضریب توفیق برنامه را افزایش
می دهد آشنایی نیروهای انسانی روابط عمومی با اصول برنامه های
روابط عمومی، شیوه های نیل به اهداف، ابزارهای لازم برای توفیق برنامه ها
و نیز شیوه های عمل برای ایجاد تغییرات لازم در برنامه در حین اجرا بخشی از این آگاهی هاست که باید به آمورش آنها همت گماشت.

4- ضمانت اجرا: منظور از ضمانت اجرا فراهم آوردن تمهیدات قانونی است که انجام همکاریهای لازم با روابط عمومی را برای توفیق برنامه عملی روابط عمومی به رسمیت می شناسد تخصیص اعتبارات لازم و اعمال همکاریهای ضروری بخشی
از این تمهیدات هستند. 

نتیجه گیری

* یکی از ارکان روابط عمومی برنامه ریزی است و روابط عمومی حتما باید با یک برنامه مدون راه خود را به سمت اهداف معین پیش گیرد و حتی برای امور پیش بینی نشده، 
و برای بحران های اجتماعی بالقوه فکر و برنامه قبلی داشته باشد.

* برنامه‌هاي روابط عمومي صرف‌نظر از اشكال و اندازه‌هاي مختلف آن همواره
در تلاشند كه به اين سه سؤال اصلي پاسخ بگويند: در حال حاضر در چه جايگاهي
قرار داريم؟ (تحليل موقعيت)، در چه جايگاهي مي‌خواهيم قرار بگيريم؟ (تعيين اهداف)
و اين كه چگونه مي‌توانيم به جايگاه موردنظر برسيم؟ (راهبردها و تاكتيك‌ها).

* هفت گام اساسی در برنامه های روابط عمومی شامل: تثبيت نقش ويژه روابط عمومي در سازمان، تعيين اهداف روابط عمومي، مشخص كردن نيازها و علايق مخاطبان، تعيين پيامهاي روابط عمومي، تدوين استراتژي اطلاع رساني، مطابقت برنامه ها با جدول زمانبندي شده و تدوين برنامه مكتوب و زمانبندي شده می باشد.

* معیارهای تدوین برنامه روابط عمومی شامل: مقدمه (يا استدلال) ، اهداف پروژه، روشهاي اجرايي، ارزيابي ،نتيجه،  مجريان طرح و پروژه، جدول زمان بندي، بودجه
و پيوست می باشد.

* شرایط توفیق برنامه شامل: بهره مندی از مبانی نظری و منطق قوی،توجه به اصول مهندسی برنامه، آموزش و ضمانت اجرا می باشد.

*منطق برنامه ریزی در روابط عمومی شامل:  نگرش عمومی و کلی به موسسه، مخاطبان و هدف برنامه ریزی است و در آن می توان مسائل عمومی روابط عمومی
را بیان کرد.

* يك برنامه روابط عمومي مي‌تواند در جهت بهبود هويت يك شركت و ارتقاء محصول
و خدمات و جايگزين ساختن آن‌ها در بازار به جاي محصولات و توليدات قبلي طرح‌ريزي شود. اين كه چگونه به طرح يك برنامه روابط عمومي مي‌انديشيد بستگي به شرایط
و اهداف شما دارد. اين برنامه مي‌تواند به اهداف شما در راهي كه در پيش گرفته‌ايد، هويت بخشيده و شما را در رسيدن به آن ثابت‌ قدم نگاه دارد .  

    منابع  

1. شروع کار، shokri.eprsoft.com

2. برنامه ریزی در یک روابط عمومی کار آمد، shokri.eprsoft.com

3. جایگاه روابط عمومی، www.iranpr.org

4. برنامه ریزی، /fa.wikipedia.org

5. قدرت برنامه ریزی در روابط عمومی، www.eprosft.com

6. چرا روابط عمومی جایگاه ندارد؟ majdnia.blogfa.com

7. برنامه زمان بندی فعالیتهای روابط عمومی، hokri.eprsoft.com

8. ماهیت و هدف برنامه ریزی، مهندس قربانعلی تنگ شیر

9. برنامه ریزی، www.nezam.org

10.   برنامه ریزی و کنترل، www.irandoc.ac.i

11.   برنامه ریزی در روابط عمومی(1)(2)(3)(4)، ah.eprsoft.com

12.  فقط برنامه ریزی،مهدی خراسانی، ayineh.com

13.  برنامه ریزی و رفاه اجتماعی، ایمان علمدار،www.fasleno.com

14.  نکاتی در مورد اجرای برنامه در روابط عمومی ah.eprsoft.com

15.  برنامه ریزی و مدیریت استراتژیکwww.sharifthinktank.com

16. بیانیه هیات داوران در یازدهمین جشنواره روابط عمومی www.ad.gov.ir

17. خلاصه ای از برنامه استراتژیک و مدل برایسون، www.bahar.co.ir

18.  نیاز سنجی اطلاعات، محمود بابایی، www.irandoc.ac.ir

19. نکاتی در باره ارزیابی برنامه روابط عمومی، ah.eprsoft.com

20. ویژگی پیامها در روابط عمومی، ah.eprsoft.com

21. برنامه ریزی، www.ngoresources.org

22. معیارهای تدوین یک برنامه روابط عمومی، shokri.eprsoft.com

23. برنامه ریزی توسعه فرهنگی- اجتماعی شهر تهران www.imi.ir