افتضاح روابط عمومي در سال 2007!

نارندرا. اس (سخنگوي رسمي سابق دولت هند)

حتما در جريان مسايل مربوط به پاکستان و شيوه ناشيانه دولت اين کشور در انتشار اخبار مربوط به ترور بي نظير بوتو در راولپندي قرار گرفته ايد. در اين ميان چند نکته و درس براي کارگزاران روابط عمومي وجود دارد:

 اول از همه سخنگوي دولت گفت که بي نظير به وسيله گلوله کشته نشدهاست. فيلم هايي موجود مي باشد که نشان مي دهد در حالي که بي نظير در حال ابراز احساسات و دست تکان دادن از درون ماشين سقف بازش بوده، اهرم ماشين به شدت به او ضربه مي زند. دستور تحقيق رسمي در اين مورد صادر شده است.

اين سخنگو خانواده بي نظير را مسوول مي داند که اجازه کالبدشکافي را نمي دهند. وي تاکيد مي کند دولت مي تواند در صورت لزوم کالبدشکافي، دستور نبش قبر وي را صادر کند.

واکنش قابل پيش بيني از سوي گروه هايي که اين موضوع را باور ندارند انجام مي شود. اين حرکت دولت توسط يکي از فيلم هاي موجود که نشان مي دهد دو نفر در حوالي ماشين بوتو ديده شده اند. يکي که شليک مي کند و ديگري که با بمب خودکشي مي کند.

فيلم هاي بيشتري ارايه مي گردد نشان مي هد که چگونه بوتو پس از شليک گلوله ناگهان بر زمين مي افتد. اين افراد ادعا مي کنند که کارکنان بيمارستان با مقامات دولتي تباني کرده اند. در اين ميان سخنگوي بيمارستان ابراز مي دارد که در جسد جراحات مربوط به گلوله ديده شده است. آن ها خواستار تحقيق توسط هيات تحقيق مستقل و غير وابسته شدند.

يکي از رهبران القاعده توسط مقامات دولتي به  عنوان مسوول ترور بوتو شناسايي مي شود. در عين حال بيانيه اي مبني بر تکذيب هر گونه نقش القاعده در پرونده بوتو صادر مي شود.

شرکت خودروسازي تويوتا با بيان اين که اهرم ين ماشين نمي توانست موجب چنان ضربه مهلکي شود درگير موضوع شد.

وزير کشور با سرزنش کردن سخنگوي رسمي وارد صحنه مي شود. او معذرت خواهي مي کند و تقاضاي بخشش دارد. وي از آمادگي دولت جهت تحقيق روي اين پرونده توسط يک گروه بين المللي خبر مي دهد.

به جاي دوري جستن از واقعه ترور، تلاش ناموفق رسانه اي موجب تقويت ظن عمومي مبني بر مشارکت دولت در جرم مي شود.

درس هاي روابط عمومي

با اطلاعات ناقص به سمت رسانه ها نرويد، به خصوص در شرايط بحران.

هرگز پيشرفت هاي تکنولوژي را دست کم نگيريد که باعث شده ابزار پوشش خبري در دست افراد عادي هم باشد.

براي دروغ گفتن بايد با فراد زيادي هماهنگ بود نه يک نفر. در حالي که راست گويي و بيان حقيقت احتياجي به تاييد شدن ندارد. حقيقت هميشه بر دروغ غلبه مي کند.

وقتي که اعتبار يک موسسه رسمي خيلي پايين است، حتي حقيقت بيان شده توسط آن قابل باور نيست. تلاش براي پنهان کردن واقعيت و ايجاد سردرگمي حتي موجب کمتر شدن اعتبار آن سازمان خواهد شد.

خرد حکم مي کند که تا زماني که واقعيتي ثابت نشده روي آن پافشاري نکرد و هميشه مفري براي خود گذاشت.

هيچ مقام دولتي عليرغم درخواست هاي بوتو مبني بر اين که اقدامات امنيتي کافي براي وي در نظر گرفته نشده، ترتيب اثر نداد. وقتي مساله مربوط به دولت يا مقامات است هرگز خلاء مهم  اطلاعاتي بر جاي نگذاريد.

سخنگوي رسمي در واقع حائل است. هر گاه اعتبارش از دست رفت مانند همان اتفاقي که در پاکستان افتاد او را با شخص ديگر جايگزين کنيد.

در هند، سخنگوي رسمي به دليل ناديده گرفتن اسلحه در گزار مرگ يکي از چهره مهم سياسي بابو جاگجيوان رام  در سال 1980 از کارش معلق شد. کمي بعد از آن دولت آيين نامه نحوه  اطلاع رساني فوت رهبران مهم  را منتشر کرد .

در موضوع شايعه اسلحه بوفورز، به محض انتشار گزارشي از راديو سوئد، دولت هرگونه اشتباهي در زمينه خريد اسلحه هاوتيزر را تکذيب کرد. دولت براي دستيابي به حقيقت درنگ نکرد و در نتيجه راهي را براي عقب نشيني براي خود باز نگذاشت که موجب وخامت اوضاع و شکست وي شد.

سخنگو بايد دسترسي مستقيم به شخص اول را داشته باشد تا با وي در مورد مزايا و معايب مصاحبه رسانه اي مشورت کند. و از مقامات دستور بگيرد در غير اين صورت شخص اول در موقيت هاي بحراني کاري مي کند و حرفي مي زند که نتيجه عکس مي دهد. بايد يکسان بودن اخبار را محترم و مهم شمرد.

جاي تعجب است که دولت پاکستان امکان ترور رهبران سياسي را در نزاع انتخابات پيش بيني نکرد و گروه مديريت بحران تشکيل نداد و شخصي را به عنوان سخنگوي دولتي براي مقابله با چنين بحران هايي منسوب نکرد.  در برخي از موقعيت ها اعتبار يک سخنگوي سياسي از بيشتر از يک سخنگوي رسمي است.